I. WSTĘP

Lubuska Szkoła Zawodów to projekt UE w ramach którego realizowane są zajęcia pozalekcyjne dla uczniów szkół zawodowych dostosowujących ich wiedzę i umiejetności do wymagań rynku pracy. Oprócz przedmiotów zawodowych realizowane są zajęcia z przedmiotów ogólnych w tym także z geografii.

Zajęcia te mają na celu przygotowanie młodzieży do zdania matury z tego przedmiotu, dzięki któremu poszerzą się perspektywy rozwoju młodego człowieka i da możliwość wyboru określonego kierunku studiów. Pogłębianie wiedzy z geografii służy ogólnemu rozwojowi ucznia, daje mu możliwość rozbudzenia zainteresowań oraz jest istotnym elementem powiązania wewnętrznego świata szkolnego ze światem zewnętrznym.

 

II. CHARAKTERYSTYKA PROGRAMU

Niniejsze opracowanie jest autorską propozycją programu zajęć dodatkowych z geografii. Dotyczy głównie materialu na poziomie szkoły średniej, głównie geografii fizycznej ze względu na ograniczoną ilość godzin przydzelonych w ramach zajęć dodatkowych (około 40). Program został skonstruowany tak, by nauczyciel realizujący jego założenia mógł sprzyjać rozwojowi ucznia, kształtować jego umiejętność samodzielnego myślenia, wyciągania logicznych wniosków i rozwiązywania postawionych problemów. Program ten ma także na celu ujawnianie zainteresowań i kształtowanie uzdolnień młodzieży w dziedzinie geografii.

 

III. ZAŁOŻENIA PROGRAMU

Celem i głównym założeniem programu stymulowanie aktywności poznawczej i wyciągania wniosków z danych otrzymanych podczas ćwiczeń. Podczas zajęć nauczyciel odnosi się do rzeczywistych zadań maturalnych, tłumacząc w jaki sposób powinien poprawnie udzielić odpowiedzi oraz jak rozumieć pytanie, na co zwrócić uwagę podczas rozwiązywania zadania. Niniejszy program zajęć realizowany w ramach projektu Lubska Szkoła Zawodów powinien być realizowany jako powtórzenie wiedzy, którą uczeń pozyskał podczas zajęć z geografii podczas kształcenia w klasie 1-3. Zajęcia są niezbędne jako element uzupełniający widzę młodego człowieka kształcącego się na kierunku technicznym z tego względu, że gro zajęć poświęconych jest kształceniu zwodowemu.

Do realizacji założeń programu niezbędne jest spełnienie wymagań:

- organizacyjnych – rozkład zajęć realizowany według grafika zajęć projektowych

- sprzętowych i programowych – sala lekcyjna wyposażna w mapy ścienne, komputery z odpowiednim oprogramowaniem (google maps), podręczniki, sylabusy, ćwiczenia maturalne, arkusze maturalne z poprzednich lat.

 

 

IV. STRUKTURA PROGRAMU

Program koła informatycznego obejmuje:

1. Cele, jakie można osiągnąć podczas pracy zajęć dodatkowych z geografii.

2. Procedury osiągania celów kształcenia i wychowania.

3. Uwagi o realizacji.

4. Zakładane osiągnięcia uczniów.

5. Treści kształcenia.

6. Rola nauczyciela w procesie dydaktycznym.

 

V. CELE KSZTAŁCENIA

Głównym celem tego programu jest umożliwienie uczniom:

- uzupełnienie i przypomnienie materiału z geografii ze szkoły średniej na poziomie podstawowym

- ujawniania zainteresowania geografią jako przedmiotem interdyscyplinarnym

- rozwija uniwersalne postrzeganie zjawisk i procesów mających miejsce na Ziemi

- kształtowania aktywności poznawczej i twórczej ucznia

- wspierania ogólnego rozwoju intelektualnego ucznia.

Zajęcia prowadzone w ramach LSZ powinny opierać się na:

- zachęcaniu uczniów, przez stworzenie im odpowiednich warunków, do korzystania z materiałów źródłowych wiedzy geograficznej: głównie mapy, roczników statystycznych, zdjęć oraz internetu

- poszerzeniu wiedzy w zakresie używania specyficznego słownictwa geograficznego odnoszących się do opisu zjawisk i procesów.

Należy również zwrócić uwagę na kształtowanie odpowiednich postaw przez:

- samodzielną interpretację danych niezbędnych do rozwiązania zadania w różnych skalach czasowych i przestrzennych

- umiejętność rozumienia i znajomość pojęć, prawidłowości i wyjaśnienia zdarzeń, zjawisk i procesów

 

VI. PROCEDURY OSIĄGANIA CELÓW KSZTAŁCENIA I WYCHOWANIA

Ważnym elementem osiągnięcia zakładanych celów kształcenia i wychowania jest stworzenie odpowiednich warunków do powstawania korzystnej atmosfery niezbędnej do uczenia się. Zwłaszcza na zajęciach nadobowiązkowych z geografii, gdzie uczeń przychodzi aby przypomnieć/odświeżyć/podsumować wiedzę zdobywaną podczas cyklu kształcenia z tego przedmiotu w klasie 1-3 szkoły średniej. A dobór odpowiednich metod i środków dydaktycznych, zasad nauczania oraz kontroli osiągnięć powinien sprzyjać harmonijnej współpracy nauczyciel - uczeń w celu osiągnięcia możliwie największych efektów tej współpracy.

 

Metody nauczania

1. Wykład teoretyczny zawsze powinien być połączony z pokazem, prezentacją lub ćwiczeniami prowadzonymi za pomocą ćwieczeń do geografii, pytań maturalnych oraz sprzętu komputerowego – głównie za pomocą prezentacji wyświetlanej za pomocą projektora.

2. Zajęcia, ćwiczenia są wykonywane są głównie indywidualnie.

4. Przeprowadzane ćwiczenia należy poprzedzać przykładami realizowanymi przez nauczyciela, stopniowo przechodząc do pracy samodzielnej.

5. Skala trudności zagadnień realizowanych na zajęciach powinna być dostosowana do możliwości percepcyjnych uczniów.

 

Zasady nauczania

Podczas zajęć z geografii powinny być uwzględnione potrzeby i oczekiwania uczniów - podmiotu kształcenia.

Nauczanie powinno zatem przebiegać zgodnie z następującymi zasadami:

- przystępności - przekazywanie wiadomości zrozumiale dla ucznia,

- poglądowości - przekaz werbalny poparty odpowiednią prezentacją,

- stopniowania trudności - świadome przejście od zadań prostych do zadań złożonych,

- związku teorii z praktyką.

 

Środki dydaktyczne

W pracy koła należy wykorzystać różne środki dydaktyczne:

a) książki:

• „System przyrodniczy Ziemi- podręcznik, zakres podstawowy, część 1 Wiesław Kosakowski, Wiesława Kowalik, Elżbieta Zastrożna

• „System przyrodniczy Ziemi” - zeszyt zadań zakres podstawowy, część 1

• „Człowiek gospodarzem przestrzeni geograficznej” - podręcznik, zakres podstawowy, część 2 Teresa Krynicka-Tarnacka, Grażyna Wnuk, Zofia Wojtkowicz

• „Geografia. Matura 2011. VADEMECUM MATURALNE” Stasiak Janusz Zaniewicz Zbigniew

b) odpowiednie oprogramowanie (wspomniany: google maps),

c) zestawy komputerowe,

d) internet.

 

Sposób kontroli postępów uczniów

Uczniowie pod okiem nauczyciela powinni mieć dostarczoną informację o przystępności prowadzonych zajęć oraz stopniu zainteresowania uczniów danym zagadnieniem. Jej celem nie jest tylko, jak w przypadku zajęć obowiązkowych, ocena osiągnięć uczniów ale także zaangażowanie i stopień zrozumienia problematyki ogółu poruszanych zagadnień. Odpowiednio przygotowane zadania do samodzielnej pracy dostarczą nauczycielowi informacji na temat postępów uczniów.

 

VII. UWAGI O REALIZACJI

Program zajęć pozalekcyjnych zakłada realizację głównego celujakim jest odpowiednie przygotowanie młodego człowieka do zdania egzaminu maturalnego z geografii. Plan realizacji treści programowych zaproponowany w tym opracowaniu przewiduje 41 godzin zajęć edukacyjnych w ciągu jednego roku szkolnego. Zakłada się, że zajęcia pozalekcyjne z geografii będą prowadzone w wymiarze 2 godzin tygodniowo. Dopuszcza się płynność w dopasowaniu liczby godzin przeznaczonych na realizację zarówno poszczególnych działów jak i modułów będzie uzależniona od ogólnego grafika zajęć pozalekcyjnych w ramach projektu: Lubuska Szkoła Zawodów.

 

VIII. ZAKŁADANE OSIĄGNIĘCIA UCZNIÓW

Zakłada się osiągnięcie przez uczniów kompetencji w zakresie: umiejętności rozwiązywania zadań maturalnych

- Rozwiązywanie problemów z wybranej dziedziny za pomocą komputera przez świadomy wybór i celowe połączenie dostępnych aplikacji użytkowych.

- Poznanie odpowiednich faktów i rozumie oraz stosuje pojęcia, prawidłowości . Przedstawia i wyjaśnia zdarzenia, zjawiska i procesy geograficzne

- Wykorzystuje i przetwarza informacje

- Charakteryzuje, ocenia i rozwiązuje problemy w różnych skalach przestrzennych i czasowych

 

IX. TREŚCI KSZTAŁCENIA

Dzięki podziałowi na bloki i modułu treści kształcenia zajęć pozalekcyjnych w sposób naturalny usystematyzuje to pracę nauczyciela.

Zadaniem nauczyciela jest umożliwienie uczniom wykorzystania gromadzonej wiedzy do rozwijania kompetencji w zakresie:

• rozwoju wiedzy i umiejętności postrzegania zjawisk i procesów geograficznych

• korzystania ze źródeł informacji geograficznej

• analizowania i porównywania róznego rodzaju danych: mapy, tabele, tekst źródłowy

• samodzielne pogłębianie wiedzy geograficznej.

 

Bloki i moduły tematyczne	Liczba godzin
Geografia jako nauka. Matura z geografii.
Rozwiązywanie przykładowej matury z geografii.	2
Podział nauk geograficznych. Mapa jako główne źródło inf. Geograficznej.	2
Atmosfera
Budowa i skład atmosfery.	2
Obieg ciepła w atmosferze	2
Woda w atmosferze: opady i osady atmosferyczne	2
Cyrkulacja atmosferyczna i ruchy mas powietrza	2
Klimat i czynniki na niego wpływające	2
Cyrkulacja atmosferyczna. Strefy klimatyczne świata. Klimat Polski.	4
Hydrosfera
Obieg wody w przyrodzie, ruchy wody morskiej	2
Wody podziemne i źródła	2
Wody powierzchniowe	2
Lodowce, lądolody i wieloletnia zmarzlina	1
Właściwości i ruchy wody morskiej.	2
Listosfera
Budowa i właściwości wnętrza Ziemi, Teoria tektoniki płyt	2
Budowa geologiczna Polski na tle Europy	3
Procesy endogenmiczne: górotwórcze, trzęsienia Ziemi, plutonizm i wulkanizm, metamorfizm, izostazja procesy lądotwórcze	2
Procesy egzogeniczne: wietrzenie, denudacja, rzeźbotwórcza dział rzek	2
Procesy egzogeniczne: Zjawiska krasowe, działalność lodowców, wód morskich, wiatru	2
Podział genetyczny skał. Skład i budowa atmosfery	2
Podsumowanie wiadomości z geografii fizycznej.	2
suma	42

 

 

X. ROLA NAUCZYCIELA W PROCESIE DYDAKTYCZNYM

 

Nauczyciel powinien:

- odpowiednio organizować pracę uczniów

- stosować odpowiednie metody i zasady pracy

- prowadzić zajęcia w oparciu o materiały tj.: mapy, zdjęcia, ilustracje poglądowe, szkice itp.

- dążyć do osiągnięcia założonych celów

- rozwijać aktywność uczniów

- wspierać rozwój uczniów, kształtując ich zawodową orientację i samodzielność intelektualną

- umożliwiać dokonywanie wyborów edukacyjnych stosownie do uzdolnień ucznia i jego osiągnięć